De waarde van waarden

Eeuwige en onveranderlijke waarheden oefenen altijd weer onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op mensen, en ook in de loge wordt er naarstig naar gezocht.

De grote waarde van de methode die daarbij ingezet wordt, schuilt erin dat ieder wel uitgedaagd wordt op zoek naar waarheid te gaan, maar dat er niet zoiets als ‘de’ waarheid voorgespiegeld wordt; ieder moet en mag de eigen waarheid zoeken en vinden.

Over enkele dagen verschijnt het nieuwe nummer van Thoth, dat als hoofdthema ‘De waarde van waarden’ heeft. Er wordt een breed scala aan waarden van de maçonnieke methode geschetst door de auteurs, met als gemeenschappelijke noemer dat vrijheid van denken sinds haar ontstaan misschien wel de meest universele waarde is van de vrijmetselarij.

Wie de beleving van vrijmetselaarschap wil verdiepen, laat zich inspireren door het woord van Thoth. Voor 35 euro (bij automatische incasso) per jaar in zes afleveringen thuisbezorgd.

Aanmelding is simpel: via de website, www.ritusentempelbouw.nl. Voor iedere nieuwe deelnemer is er een welkomstgeschenk.

Uit het nieuwe nummer

“Een waarde is een nastrevenswaardig principe, dat wordt gedeeld. Wellicht wat sterker gezegd: het is een overtuiging. Waarden zijn een betekenisgevend ideaal. Op die wijze gezien, kun je waarden ook wel zien als onderdeel van een proces van zingeving. Als waarden worden bijvoorbeeld vaak genoemd rechtvaardigheid, veiligheid, tolerantie, respect, trouw of solidariteit. Een waarde zelf schrijft niet voor, maar is wel de bron voor normen. Op waarden kun je maar moeilijk worden aangesproken, temeer niet omdat een samenleving, een gemeenschap, een vereniging, een broederkring die waarden deelt. Waarden zijn vaak wat ideaaltypisch geformuleerd; je kunt zelfs zeggen dat ze een beetje vroom zijn. Je kunt er bijna niet tegen zijn, zo abstract en algemeen geldend zijn ze.

“Een norm daarentegen is een handelingsvoorschrift, een gedragsregel. Je kunt iemand niet houden aan waarden, maar wel degelijk aan normen. Normen kunnen gébieden of vérbieden; we moeten rechts houden in het verkeer en mogen niet door rood licht rijden. Normen vragen hoe dan ook om naleving. Sterker nog, op het niet naleven van normen kun je iemand aanspreken en hem er zelfs op afrekenen.”

(Karel Musch: ‘Zo zijn onze manieren - Drieslag van maçonnieke waarden, normen en deugden’)

“Een verlichte, moderne, liberale, verlichte of Europese islam is een kwestie die verder reikt dan de grenzen van de Europese Unie. Welke is de invloed van de Arabische landen – en bij uitbreiding tal van islamietische landen - bijvoorbeeld op de opvattingen van moslims die in Europa woonachtig zijn? Tot slot kan worden opgetekend dat – in theorie althans – vinding van islamietische geloofsleer kan leiden tot een vorm van godsdienst die men hetzij ‘modern’ hetzij ‘liberaal’ hetzij ‘verlicht’ en – waarom niet –‘Europees’ kan noemen. Maar die nieuwe vorm zal dan van de gelovigen zelf moeten komen. Die zullen zich hierbij niet alleen de moeite moeten getroosten de mogelijkheden die de islamietische traditie bieden te doorgronden en toe te passen, maar ook hun mogelijkheid tot ‘vrij onderzoek via persoonlijke inspanning’ ten volle benutten. Zo kan misschien een nieuwe vorm van islam het licht zien, die in harmonie kan samenleven met de vrijmetselarij.”

(Hugo Antonissen: ‘Vrij denken in vrijmetselarij en islam - Een gedachtenexperiment’)

“Al te vaak rekruteren vrijmetselaars voor hun werkplaats binnen de eigen sfeer met gekende opvattingen en overtuigingen. Dit feitelijke ‘gelijkheids-denken’ botst met het algemene basisprincipe van de vrijmetselarij, ‘verbinden wat anders verdeeld blijft’. Want hoe zinvol is arbeid in de tempel met alleen maar gelijkgestemden? Hoe begrijpelijk en menselijk dit ‘gelijkheids-denken’ ook moge zijn – het biedt een bepaalde geborgenheid en veiligheid in de werkplaats –, toch stellen we in deze bijdrage dat juist ‘verschil-denken’ noodzakelijk is, wil de vrijmetselarij in de toekomst haar relevantie behouden.

“De aanwezigheid of het samenvallen van alle denkbare verschillen maakt een vrijmetselaarstempel tot een liefdevolle, hele, heilige plaats. En juist door het ernstig esthetisch uitvoeren van het ritueel kan de mogelijkheid van synergie concreet beleefd worden. De vrijmetselaar bereikt – imaginair – een toestand van ‘heiligheid’, wordt zelf even ‘heel’ zodat het verschil met de ander wegvalt. Men overstijgt er even de ruimtelijkheid en de tijdelijkheid van het menselijke bestaan dat verbonden is met het verschil-denken.”

(Michel Vrancken en Gerdien Ilmer: ‘De waarde van verschil-denken in de loge - Broederschap is meer dan de som der delen’)

En verder onder meer:

Jan van Dijk: ‘Inslag, ambiance, associatie - Functioneel gebruik van muziek in de loge’

Marc Léman: ‘Hoe kan ik mijn verstand verbeteren? - En wat draagt de vrijmetselarij daartoe bij?’

Ovidiu Dan: ‘Paspoort voor de eeuwigheid - De waarde van het bijbelverhaal’

Ook zesmaal per jaar ingewijd worden 
in de geheimen van de vrijmetselarij? 

Voor een jaarlijkse bijdrage van slechts 37,50 euro (of 35 euro bij automatische incasso) ontvangen deelnemers aan de Maçonnieke Stichting Ritus en Tempelbouw tweemaandelijks het tijdschrift Thoth. Aanmelding kan via de website, www.ritusentempelbouw.nl. Iedere nieuwe deelnemer ontvangt een welkomstgeschenk.